یادداشت های مصطفی بیان

برندگان «بنیاد گلشیری» در یک قاب

مراسم اهداي جوايز يازدهمين دوره جايزه هوشنگ گلشيري، در آستانه دوازدهمين سالمرگ گلشيري عصر روز گذشته (جمعه پنجم خرداد) برگزار شد. مراسم طبق روال هميشگي با گزارش فرزانه طاهري، مديرعامل «بنياد هوشنگ گلشيري» و دبير جايزه ادبي گلشيري از روند داوري يازدهمين دوره آغاز شد و پس از آن يونس تراكمه، متني را به عنوان بيانيه هيات داوران خواند. در اين بيانيه به جلسه بنياد در زمستان 89 اشاره شد كه در آن فرزانه طاهري تمايل خود را به تعطيلی موقت جايزه اعلام كرده بود تا فرصتي باشد براي سازماندهي مجدد و فعاليت با شكل و شمايلي ديگر. در بخشي از بيانيه آمده است: «جايزه گلشيري در تمام 10دوره گذشته‌اش با همت و تلاش خانم طاهري برگزار شده. غير از خستگي و آزردگي از عكس‌العمل‌هاي نامنصفانه بعضي‌ها، مساله اساسي در اين تصميم‌گيري اين بود كه جايزه در طي يك دهه فعاليت خود تا چه ميزان توانسته به اهداف تعريف‌شده‌اش برسد. در آن جلسه تعطيلي موقت جايزه موافق و مخالفاني داشت كه در نهايت قرار شد براي آنكه جايزه فعلا تعطيل نشود، شركت‌كنندگان در جلسه در امور اجرايي دوره يازدهم به خانم طاهري كمك كنند.» يونس تراكمه تنها اهمال در اين دوره را چنين خواند: «شايد تنها اهمالي كه ما در اين دوره كرديم اين بود كه به دليل اضطراري بودن شرايط و مشكلاتي كه هنگام انتخاب داوران داشتيم از ايده‌آل‌ها فاصله گرفتيم و از دست‌اندركاران بنياد و جايزه گلشيري درخواست تعليق موقت آيين‌نامه اجرايي جايزه را نكرديم.»
اين متن به امضاي يونس تراكمه، علي خدايي و محمدحسن شهسواري رسيد.
پس از آن، جوايز اين دوره از جايزه گلشيري به برگزيدگان اهدا شد. در اين دوره جايزه بهترين مجموعه داستان به دو كتاب «آدم‌ها»، نوشته احمد غلامي و «كتاب ويران» نوشته ابوتراب خسروي اهدا شد. احمد غلامي جايزه‌اش را از دست بابك احمدي گرفت و پس از آن گفت: ادبيات گلشيري نيازي به معرفي ما ندارد. آنچه امروز از گلشيري بايد آموخت پايبندي او به اصول است. متاسفانه در جامعه امروز ما چنين پايبندي‌اي وجود ندارد و افراد به راحتي اصول خود را زير پا مي‌گذارند بي‌آنكه در برابر آن چيزي به دست بياورند. هيات داوران توفيق در خلق روايت آدم‌هاي به حاشيه‌رانده‌شده كه غالبا ناديده مانده يا فراموش شده‌اند، خلق گنجينه‌اي رنگارنگ و جهاني به يادماندني و زندگي‌هايي ناتمام، توفيق در تنيدن طنزي تلخ و نهان در روايت و پاشيدن گردي از خوش‌باشي خيامي و فرجام تراژيك شخصيت‌ها، انتخاب نظرگاهي درخور و نگاهي تيزبين و بركناري از داوري‌هاي اخلاقي و خلق زباني موجز و درخور در اغلب داستان‌ها را از جمله دلايل اهداي جايزه اين دوره به آدم‌هاي احمد غلامي عنوان كرد. ابوتراب خسروي نيز پس از گرفتن جايزه‌اش از ضياء موحد، ابراز خوشحالي كرد كه اين جايزه خصوصي در زمانه‌اي كه داستان نوشتن دشوار است همچنان به راه خود ادامه مي‌دهد و نويسنده‌ها هنوز مي‌نويسند و به نوعي اين جريان ادامه پيدا كرده است. در بخش مجموعه داستان اول، ندا كاووسي‌فر براي مجموعه داستان «خواب با چشمان باز» و اميرحسين يزدانبد براي مجموعه «پرتره مرد ناتمام»، جايزه اين بخش را گرفتند كه كاووسي‌فر جايزه‌اش را از علي‌اشرف درويشيان و يزدانبد جايزه‌اش را از سيمين بهبهاني گرفت و جايزه بخش رمان اول نيز براي رمان «زير آفتاب خوش‌خيال عصر»، توسط فرهاد توحيدي به جيران گاهان اهدا شد. بنياد گلشيري امسال در بخش رمان، هيچ كتابي را به عنوان برنده اعلام نكرد و اين در حالي بود كه سه رمان «رام‌كننده» محمدرضا كاتب، «لب بر تيغ» حسين سناپور، «ماه كامل مي‌شود» فريبا وفي و «خنده شغال» وحيد پاك‌طينت در اين بخش به مرحله نهايي راه يافته بودند. اما گفته شد كه فاصله زياد راي داوران اين بخش انتخاب بهترين رمان را ناممكن كرد. اين اتفاق البته انتقادهايي را هم به همراه داشت از جمله اينكه جايزه ندادن خلاف آيين‌نامه بنياد گلشيري است.
يازدهمين دوره جايزه گلشيري با حضور بهمن فرمان‌آرا، بابك احمدي، علي‌اشرف درويشيان، سيمين بهبهاني، ضياء موحد و حسين كريمي (مدير انتشارات نيلوفر) و... برگزار شد.
قرار بود در اين دوره، از محمود دولت‌آبادي نيز تجليل شود كه به دليل در سفر بودن دولت‌آبادي، اين مراسم تجليل برگزار نشد.