اگر به سگی یاد بدهید سیب‌زمینی بخورد و بعد یک تکه گوشت جلوش بیندازید، بنا بر طبیعتش، آن را به دندان می‌گیرد. اگر به هر آدمی کمی قدرت بدهید هم به همان نحو رفتار می‌کند و آن را به دندان می‌گیرد. دقیقا مثل سگ. آدم در ذات خود یک جانور است، فقط با رنگ و لعاب بیشتر. (صفحه ۳۸ و ۳۹ در جبهه‌ی غرب خبری نیست)

داستان بلند «در جبهه‌ی غرب خبری نیست»، داستانی است از جبهه‌ی آلمان و متحدینش. شخصیت اصلی داستان سرباز پل‌بامر است. سربازی نوزده ساله‌ای که همراه با تعدادی از همکلاسی‌ها و دوستانش روانه‌ی جبهه‌ی نبرد می‌شوند؛ تا آن‌طور که دستگاه تبلیغاتی نظام سیاسی در گوش‌شان خوانده، به غرور و افتخار دست یابند. جنگی سخت، بی‌رحمانه، آرمانی و وجهی شاعرانه که به قول سرباز بامر، دکمه‌های فلزی لباس رزم، ارزش بیشتری از آثار شوپنهاور و افلاطون و گوته دارد. عجیب نبود، وقتی نازی‌ها سر کار آمدند، کتاب «در جبهه‌ی غرب خبری نیست» را تحریم کردند و توهینی به ارزش‌ها دانستند و ضد وطن‌پرستانه خواندند و حتی نویسنده‌اش را یهودی خواندند و کتاب‌هایش را در ماجرای کتاب‌سوزان رایش در سال ۱۹۳۳ سوزاندند؛ در نتیجه همه‌ی اینها سبب مهاجرت نویسنده از وطنش شد.

اریش ماریا مارک، نویسنده‌ی داستان در نامه‌ای به گوبلز، وزیر تبلیغات هیتلر که از او خواسته بود به آلمان برگردد، می‌نویسد: «میلیون‌ها آلمانی می‌خواهند از کشوری که تحت سلطه‌ی شماست بگریزند و تو از من می‌خواهی بازگردم؟! من نه یهودی هستم و نه کمونیست، اما یک آلمانی صلح‌طلب هستم و در آلمانِ شما جایی برای من نیست.» (ص ۹ کتاب)

داستان «در جبهه‌ی غرب خبری نیست»، داستان ضدجنگ است که خود نویسنده در جنگ حاضر بود و تجربه و تصویر تلخ جنگ را به چشم دیده بود.

سرباز بامر، راوی داستان بعد از دیدنِ جنایات جنگ می‌گوید: «وقتی چنین جنایاتی مجاز است، هر آن چه در برابر آن انجام یا نوشته یا اندیشیده می‌شود، بی‌معنا جلوه می‌کند. وقتی فرهنگ چند هزارساله‌ی بشر نمی‌تواند جلوی جاری شدنِ این نهر خون را بگیرد یا این فرهنگ، دروغین است یا هیچ ارزشی ندارد. فقط صدها هزار اتاق پُرشکنجه در بیمارستان‌ها می‌تواند ماهیت واقعی جنگ را نشان بدهد.»

چرا می‌جنگیم؟ جنگ برای چیست؟.... بعضی‌ها هستند که جنگ به نفع‌شان است... آنها کی هستند؟!.... هر دیکتاتور بزرگی حداقل به یک جنگ نیاز دارد وگرنه مشهور نمی‌شود. (ص۱۴۲ کتاب)

✍ پیشنهاد می‌کنم این کتاب را بخوانید. / مصطفی بيان جمعه ۱۹ اسفند ۱۴٠۱

https://www.instagram.com/p/CpmYXPQIvSY/?igshid=MDJmNzVkMjY=