یادداشت های مصطفی بیان

چند ماه پيش يك موسسه نروژي تصميم گرفت از صد تن از نويسندگان نظرخواهي كند كه بهترين كتاب‌هاي همه دوران به نظر آن‌ها چه كتاب‌هايي هستند. اين نويسندگان از 54 كشور مختلف دنيا انتخاب شدند، از فرهنگ و قوميت‌هاي مختلف و نتيجه اين نظرسنجي ليستي است كه در زير مشاهده مي‌كنيد. در ادامه اين نظرسنجي دن كيشوت سروانتيس به عنوان بهترين كتاب تمام دوران انتخاب شد، اما ليست زير بر اساس ترتيب حرف الفبا (انگليسي) مرتب شده، چرا كه هر گونه رتبه‌بندي اين آثار كاري عبث خواهد بود. نكته در خور تامل نيز حضور بوستان سعدي و مثنوي مولوي در ميان اين كتاب‌هاست. بخش نه چندان كوچكي از اين آثار به زبان فارسي ترجمه شده و در دسترس هستند و همين مي‌تواند نشانه سليقه ادبي برخي مترجمان كاركشته زبان فارسي باشد.
چينوآ آچه‌به، نيجريه (1930- ) همه چيز فرو مي‌پاشد/ هانس كريستين اندرسون، دانمارك (1875-1805) قصه‌هاي پريان و ديگر داستان‌ها/ جين آستين، انگلستان (1817- 1799) غرور وتعصب/ اونوره دو بالزاك، فرانسه (1850- 1799) بابا گوريو/ ساموئل بكت، ايرلند، (1989- 1906) سه گانه: مولوي، ملون مي‌ميرد، نام‌ناپذير / جيوواني بوكاچيو، ايتاليا (1375- 1313) دكامرون/ خورخه لوئيس بورخس، آرژانتين (1986- 1899) مجموعه داستان‌ها/ اميلي برونته، انگلستان (1848-1818) بلندي‌هاي بادگير/ آلبر كامو، فرانسه (1960-1913) بيگانه/ پل سلان، روماني/ فرانسه (1970- 1920) ديوان اشعار/ لوئي فردينان سلين، فرانسه (1961-1894) سفر به انتهاي شب/ ميگل دو سروانتس ساودرا، اسپانيا (1616-1547) دن كيشوت/ جفري چاسر، انگلستان (1400-1340) حكايت‌هاي كانتربري/ آنتون چخوف، روسيه (1904-1860) داستان‌هاي منتخب/ جوزف كنراد، انگلستان (1924-1857) نوسترامو/ دانته آلگيري، ايتاليا (1321- 1265) كمدي الهي/ چارلز ديكنز، انگلستان (1870- 1812) آرزوهاي بزرگ/ دني ديدرو، فرانسه (1784- 1713) ژاك قضا قدري و اربابش/ آلفرد دابلين، آلمان (1957-1878) برلين آلكساندرپلاتز/ فيودور داستايوفسكي، روسيه (1881- 1821) جنايت و مكافات؛ ابله؛ شياطين، برادران كارامازوف/ جورج اليوت، انگلستان (1880، 1819) ميدل مارچ/ رالف اليسون، ايالات متحده (1994-1914) مرد نامرئي/ اوريپيد، يونان (480- 406 پيش از ميلاد)، مده‌آ/ ويليام فاكنر، ايالات متحده (1962-1897) آبشالوم،آبشالوم؛ خشم و هياهو / گوستاو فلوبر، فرانسه (1880-1821) مادام بوواري، تربيت احساسات/ فدريكوگارسيا لوركا، اسپانيا (1936، 1898) چكامه كولي/ گابريل گارسيا ماركز، كلمبيا (1928- ) صد سال تنهايي، عشق در زمانه وبا/ گيلگمش، بين‌النهرين (1800 پيش از ميلاد)/ يوهان وولفگانگ فن گوته، آلمان (1832-1749 )فاوست/ نيكلاي گوگول، روسيه (1852- 1809) ارواح مرده/گونتر گراس، آلمان (1927-) طبل حلبي/ ژوائو گيمارس روسا، برزيل (1967-1880) كوره‌راه‌هاي صحراهاي بزرگ/ كنوت هامسون، نروژ (1952-1899) گرسنگي/ ارنست همينگوي، ايالات متحده (1961-1899) پيرمرد و دريا/ هومر، يونان (700 پبش از ميلاد) ايلياد و اوديسه/ هنريك ايبسون، نروژ (1906- 1828) عروسك‌خانه/ كتاب ايوب، اورشليم (600-400 پيش از ميلاد)/ جيمز جويس، ايرلند (1941-1882) يوليسس/ فرانتس كافكا، بوهم (1924- 1883) مجموعه داستان‌ها؛ محاكمه؛ قصر/ كاليداسا، هندوستان (400 پيش از ميلاد) ساكونتالا/ ياسوناري كوبوآبه، ژاپن (1972-1899) آواي كوهستان/ نيكوس كازانتزاكيس، يونان (1975- 1883) زورباي يوناني/ دي. اچ. لارنس، انگلستان (1930-1885) پسران و عشاق/ هالدور كا. لاكسنس، ايسلند، مردمان مستقل/ جياكومو لئوپاردي، ايتاليا (1837- 1798) ديوان اشعار/ دوريس لسينگ، انگلستان (1919- ) دفترچه طلائي/ آستريد ليندگرين، سوئد (2002- 1907) پي‌پي جوراب بلند/ لو ژون، چين (1936- 1881) خاطرات مرد ديوانه و ديگر داستان‌ها / ماهابهاراتا، هندوستان (500 پيش از ميلاد)/ نجيب محفوظ، مصر (1911- ) بچه‌هاي جبلاوي/توماس مان، آلمان (1955- 1875) بودنبروك‌ها؛ كوهستان جادو/ هرمان ملويل، ايالات متحده (1891- 1819) موبي‌ديك/ ميشل دو مونتيني، فرانسه (1592- 1533) جستارها/ الزا مورانته، ايتاليا (1985- 1918) تاريخ/ توني موريسون، ايالات متحده (1931- ) دلبند/شيكيبو موراساكي، ژاپن (نامعلوم) حكايت گنجي گنجي/رابرت موزيل، اتريش (1942-1880) مرد بي‌لياقت/ ولاديمير نابوكف، روسيه/ ايالات متحده (1977- 1899) لوليتا/ حماسه نيالس، ايسلند (1300)/ جورج اورول، انگستان (1950-1903) 1984/ اوويد، ايتاليا (43 پيش ازميلاد) مسخ/ فرناندو پسوآ، پرتغال (1935-1888) كتاب بي‌قراري/ ادگار آلن پو، ايالات متحده (1849- 1809) مجموعه قصه/ مارسل پروست، فرانسه (1922- 1871) در جست‌وجوي زمان از دست رفته/ فرانسوآ رابله، فرانسه (1553- 1495) گرگنتوآ و پنتگروئل/ خوان رولفو، مكزيك (1986-1918) پدرو پارامو/جلال‌الدين رومي، ايران/ افغانستان (1273- 1207) مثنوي/ بچه‌هاي نيمه شب، هندوستان/ انگلستان/ شيخ مصلح‌الدين سعدي، ايران (1292- 1200) بوستان/ طيب صالح، سودان (1929- ) فصل مهاجرت به شمال/ ژوزه ساراماگو، پرتغال (1922-2010) كوري/ ويليام شكسپير، انگلستان (1616-1564) هملت، شاه لير، اتلو/ سوفكل، يونان (496-406 پيش از ميلاد) اوديپ/ استاندال، فرانسه (1842- 1783) سرخ و سياه/ لارنس استرن، ايرلند (1768-1713) زندگي و عقايد تريسترام شندي/ايتالواسووو، ايتاليا (1928-1861) وجدان زنو جاناتان سوئيفت، ايرلند (1745- 1667) سفرهاي گاليور/ لئو تولستوي، روسيه (1910-1828) جنگ و صلح، آنا كارنينا، مرگ ايوان ايليچ و ديگر داستان‌ها/ هزار و يك شب، هندوستان/ ايران/ عراق/ مصر (1500-700)/ مارك تواين، ايالات متحده (1910- 1835) ماجراهاي هاكلبري فين/ والميكي، هندوستان (300 پيش از ميلاد) رامايانا/ ويرجيل، ايتاليا (19-70 پيش از ميلاد) انئيد/ والت ويتمن، ايالات متحده (1892- 1819) چمن‌زار/ويرجينيا وولف، انگلستان (1941- 1882) خانم دالووي، به سوي فانوس دريايي/ مارگورت يورسنار، فرانسه (1987-1903) خاطرات ادريان