يادداشت‌های الياس كانتی در جدال با مرگ

نگراني اصلي فكري الياس كانتي برنده جايزه نوبل 1981با عنوان «كتاب مردگان» منتشر خواهد شد. اين اثر مجموعه‌اي از دست نوشته‌هاي نويسنده در فاصله سال‌هاي 1942 تا 1948 است. آخرين اثر برنده جايزه نوبل ادبي 1981 قسمتي از مجموعه تلاش‌هاي اوست كه براي خوانندگان به زبان اسپانيايي منتشر خواهد شد. اين كتاب شامل دست نوشته‌هايي از جملات كوتاه نويسنده، اتفاق‌ها، شرح حال و كلام‌هاي موجزي از كتاب‌هاي فلسفي، مذهبي، تاريخي و انسان شناسي موجود در كتابخانه بزرگش بود. «سال‌هاست كه هيچ چيز به اندازه فكر كردن به مرگ مرا كرخت و لبريز از وحشت نكرده است». اين قسمتي از يادداشت‌هاي الياس كانتي در دفترچه‌اي‌است كه او در سال‌هاي 42 تا 48 در آن نوشته است. جهان سال‌هاي سختي را سپري مي‌كرد، زيرا در جهنم جنگ جهاني دوم و يا در حال خروج از آن بود. كانتي در آن سال‌ها مي‌نويسد: «انسان‌ها به راحت مي‌ميرند. مرگ بايد بسيار سخت تر از اينها اتفاق بيافتد». اما خودش به گونه‌اي غير منتظره و با عجله با زندگي وداع كرد. «حتي ذره‌اي تسليم نشو نگذار مرگ در مقابل چشمانت رژه برود.»
اينها افكار و ايده‌هاي جديدي نبودند و از گذشته‌هاي دور مي‌آمدند و ذهن و قلب نويسنده «توده و قدرت» را تسخير مي‌كردند. هنگامي كه كانتي در سال‌هاي دهه 30 تنها رمان خود «دادخواهي ايمان» را منتشر كرد به يك پروژه جديد داستاني اشاره داشت كه دشمني به نام مرگ نقش اول آن را ايفا مي‌كرد. با گذشت اندك زماني از مرگ مادرش، اهداف و افكار قديمي بار ديگر او را درگير خود كردند.
در آن زمان هنگامي كه نسخه آلماني كتاب آماده بود، دست نوشته‌هاي جديدي از اين اثر كانتي پيدا شد. براي همين ناشر آلماني در انتظار يافته‌هاي جديد ماند اما نسخه اسپانيايي آن به كار خود ادامه داد.
كانتي در سال 1912 هنگامي كه تنها هفت سال داشت پدر31 ساله‌اش را به شكل ناگواري از دست داد و اين الياس بود كه پشت در آشپزخانه با پيكر بي‌جان پدرش روبه رو شد.
الياس كانتي در سال 1905 در بلغارستان به دنيا آمد. او يكي از انديشمندان آلماني زبان برجسته قرن بيستم بود. در رشته شيمي تحصيل كرد اما به ادبيات علاقه داشت و از سال 1970 تا زمان مرگش در سال 1994 در زوريخ زندگي كرد. بارها برنده جايزه‌هاي ادبي شد و در سال 1981 جايزه نوبل ادبي را دريافت كرد. مهم‌ترين اثر او «كتابخانه بابل» (كيفرآتش) توسط سروش حبيبي ترجمه شده و نشر نيلوفران را منتشر كرده است.

منبع: تهران امروز / شماره ۳۱۲