جايگاه تاريخ در داستاننويسي
جايگاه تاريخ در داستاننويسی
مرز و بوم در ادبيات داستاني فارسي خودنمايي ميكند.
حال در اين ميان اين مسئله مطرح ميشود كه چه عواملي منجر به بروز اين كاستي در ادبيات فارسي شده است و چه عواملي موجب ناديده گرفتن تاريخ و تمدن كشورمان در اينگونه ادبي شده است.
بسياري از نويسندگان و كارشناسان فعال در حوزه ادبيات داستاني معتقدند علاوه بر عواملي همچون فقدان شرايط مناسب براي علاقهمندي نويسندگان در استفاده از سوژههاي تاريخي به عنوان زمينههاي داستان نويسي متأسفانه خود اهالي قلم نيز تمايل چنداني براي فعاليت در اين عرصه كه نيازمند تحقيق و پژوهش هاي بسيار است ندارند.البته جاي خالي تاريخ در داستاننويسي كشورمان تنها محدود به اين عوامل نيست چراكه در صورت علاقهمندي نويسندگان به پرداختن به موضوعات تاريخي درداستاننويسي و تأليف كتاب در اين حوزه باز هم مشكلات عديدهاي سر راه نويسندگان قرار خواهد گرفت، مشكلاتي كه در راه كسب مجوز و همچنين در بازار نشر آنها به كمين نشسته است. مجموعه اين عوامل كه بررسي آن ها زمان بسياري را ميطلبد و برخورداري از پيشينه تاريخي كشورمان نياز به بررسيهاي همهجانبه دارد و وظيفه سنگيني را بردوش مسئولان فرهنگي كشور ميگذارد.
دقيقاً زماني كه نويسندهاي ميبيند بعد از صرف مدتي طولاني براي بررسي و نوشتن اثر كه شايد گاهي تا 5 الي 6 سال نيز به طول انجامد تازه به مبلغ ناچيزي به عنوان دستمزد دست مييابد، مسلم است كه رغبت چنداني براي پرداختن به موضوعات تاريخي از خود نشان نخواهد داد. بهجز جنبه معنوي اين كار بايد ببينيم كه آيا نويسنده ما ميتواند با اين مبلغ ناچيز به زندگي ادامه بدهد. زماني كه من نويسنده ميبينم كتابي كه با صرف چنين زماني نوشتهام بازده مادي چنداني برايم نخواهد داشت به نوشتن زندگينامههايي ميپردازم كه به راحتي در دسترس ما قرار گرفته است و به نتيجه بهتري نيز از لحاظ مادي خواهم رسيد. بنابراين به جاي صرف زماني برابر با حداقل 5 سال در عرض 6 ماه يا نهايت يك سال كتابي پيرامون زندگي يكي از شخصيتهاي در دسترس نوشته و وارد بازار كتاب خواهم كرد. خود من براي خلق رمان مخلوق 5 سال تمام وقت گذاشتم يا براي رمان قاعده بازي كه چهار جايزه را از آن خود كرد زمان بسياري را هزينه كردم ولي در نهايت از لحاظ مادي مبلغ چنداني را به دست نياوردم. اين در حالي بود كه براي نوشتن فيلمنامه سالاد فصل فريدون جيراني كه مرحوم خسرو شكيبايي نيز در آن به هنرنمايي پرداخت حدود پنج ميليون تومان در آن زمان براي اين فيلمنامه كه اصل آن به من تعلق داشت گرفتم. خوب اين طبيعي است زماني كه من نويسنده ميبينم كه با صرف زماني برابر با 6 ماه نتيجه خوبي عايد من ميشود چرا 5 سال وقت صرف كنم كه شايد حدود 2 ميليون تومان در آخر نصيب من شود!زماني كه ما ميگوييم چرا آثار داستاني تاريخي چندان درباره كشورمان نوشته نشده است بايد به آن كفه ترازو نيز توجه كنيم و ببينيم كه چرا نويسندگان ما تمايل چنداني براي پرداختن به چنين مسائلي ندارند. سياستگذاران فرهنگي كشور بايد شرايطي فراهم كنند كه نويسندگان با آسايش خاطر و اطمينان به اين عرصه وارد شوند. در كشور چين اگر نويسندهاي اقدام به چاپ اولين اثر خود كند تا پايان عمر از حقوقي نسبتاً مناسب برخوردار خواهد شد. در همين كشورهاي عربي دور و برمان كه هيچ كدام به اندازه استان قزوين ما هم نيستند حكومت اين كشورها براي تاريخسازي نويسندگان خود را به خلق آثار تاريخي تشويق ميكنند. ما در ايران به عنوان كشوري كه از پيشينه تاريخي و فرهنگي غني برخوردار است بايد با حمايت از نويسندگان خود شرايط پرداختن به اين مسائل را فراهم كنيم. براي حل اين مسئله نيز در ابتدا به آسيبشناسي در حوزه ادبيات داستاني و اينكه چرا در اين زمينه آثار تاريخي چنداني به چشم نميخورد بپردازيم، در چنين شرايطي ميتوانيم به بهرهبرداري از منابع تاريخي و پيشينه فرهنگي خود اميدوار باشيم.
داستان نویس ، روزنامه نگار ادبی و موسس انجمن و جایزه داستان سیمرغ نیشابور.