یادداشت های مصطفی بیان

ويتامين هايي که گاهي مضر است

بسياري از افراد به طور منظم ويتامين و مکمل مصرف مي کنند. عده اي براي حفظ سلامت بدن و عده ديگر براي برطرف کردن برخي بيماري ها از اين داروها استفاده مي کنند. امروزه موضوع مصرف ويتامين و مکمل هاي حاوي آنتي اکسيدان که با بيماري مقابله مي کند، بحث انگيز شده است. نتايج برخي از بررسي ها نشان مي دهد که بخشي از اين مکمل ها و ويتامين ها به سلامت فرد ضرر مي رساند. به نقل از «MSN»، طي ماه گذشته، محققان آمريکايي دريافتند، مصرف مستمر کلسيم، مکمل ها و ويتامين D براي جلوگيري از تخريب استخوان ناشي از درمان هورموني سرطان پروستات، وضعيت جسمي بيمار را بدتر مي کند. به همين دليل متخصصان تاکيد مي کنند بيماران قبل از مصرف هر نوع مکمل، با پزشک خود مشورت کنند. در اين مطلب، متخصصان به مکمل هايي که ممکن است براي برخي بيماري ها زيان بخش باشد يا خطر بروز بعضي از بيماري ها را افزايش دهد اشاره کرده اند.

* سرطان پروستات: از مصرف کلسيم پرهيز شود.سالانه تعداد زيادي از مردان به سرطان پروستات مبتلا مي شوند .در يکي از شيوه هاي درماني توليد تستسترون (هورمون هاي مردانه) که خطر برگشت سرطان را افزايش مي دهد، مسدود مي شود. از آنجا که تستسترون براي توده استخوان مهم است با متوقف شدن توليد آن، احتمال شکستگي استخوان نيز بالا مي رود. با توجه به اهميت مصرف کلسيم و مفيد بودن آن براي سلامتي استخوان، اين ويتامين به طور روزانه به بيماران تجويز مي شود.اما چندي پيش بررسي هايي روي بيش از ۲هزار داوطلب انجام شد که طي آن تراکم استخوان بيماران قبل و بعد از درمان هورموني اندازه گيري شد.نتيجه اين بررسي نشان داد، دريافت ۵۰۰تا ۱۰۰۰ميلي گرم کلسيم تجويز شده در روز باعث از دست دادن تراکم ماده معدني استخوان در آنها شده و مصرف کلسيم روي عملکرد ويتامين D که بدن براي جذب کلسيم به آن نياز دارد، تاثير منفي گذاشته است.بنابراين توصيه مي شود، در دوره درمان براي حفظ قدرت استخوان فعاليت جسمي انجام شود و با تکميل دوره درمان، تراکم استخوان به طور تدريجي بازگردانده شود.

* ناراحتي قلبي: از مصرف ويتامين E و پتاسيم بپرهيزيد: نتايج بررسي هاي بين المللي ۷ساله روي ۱۰هزار داوطلب در دانشگاه مک ماستر کانادا نشان مي دهد، مصرف روزانه دوز بالاي ويتامين E (حدود ۳۶۳ ميلي گرم) ۱۳درصد خطر سکته  قلبي و ۲۱ درصد خطر بستري شدن بر اثر سکته قلبي را افزايش مي دهد. تحقيقات قبلي نشان داده بود که مصرف بيش از حد اين نوع ويتامين باعث لختگي خون مي شود و همچنين مانع از اثربخشي موادمغذي ديگر مي شود. اگرچه پتاسيم با تحريک کردن فعاليت قلب براي ارسال خون به بدن، به منظم شدن ضربان قلب کمک مي کند اما مصرف دوز بالاي آن (بالاي ۳هزار و ۵۰۰ميلي گرم توصيه شده) به تپش قلب و ضربان نامنظم قلب منجر مي شود.

* ديابت: از مصرف ويتامين B3 بپرهيزيد.نايسين که نام ديگر ويتامين B است، با سوخت و ساز بدن در ارتباط است و در توليد انرژي از غذايي که مصرف مي کنيم، نقش مهمي دارد. اما مصرف دوز بالا از آنچه توصيه شده است (روزي ۱۳ ميلي گرم براي زنان و ۱۷ميلي گرم براي مردان) ممکن است براي بيماران ديابتي مشکل ساز شود. ديابت، يک بيماري طولاني مدت است که به علت بالابودن ميزان قند خون به وجود مي آيد اما مصرف بيش از ۱۰۰ميلي گرم ويتامين B در روز باعث کاهش جذب گلوکز در سلول ها و در نتيجه افزايش قند خون مي شود.

* پوکي استخوان: از مصرف ويتامين A و فسفر بپرهيزيد.

همانند کلسيم، فسفر نيز براي حفظ سلامت استخوان بسيار مفيد است و اگرچه مصرف روزانه آن توسط پزشک تجويز نمي شود اما بيشتر مردم به طور خودسرانه از آن استفاده مي کنند. آنچه بايد بدانيد اين است که مقدار مصرفي بايد مناسب باشد و گرنه مصرف بيش از اندازه فسفر به عنوان مکمل ممکن است باعث پوکي استخوان شود. حجم زياد فسفر در خون (۱۰۰۰ميلي گرم به بالا) باعث خروج کلسيم از استخوان و شديدشدن ناراحتي پوکي استخوان مي شود. بنابراين مصرف روزانه بيش از ۲۵۰ميلي گرم مکمل فسفر توصيه نمي شود.همچنين مشخص شده است که دريافت ويتامين A (رتينول) که از سيستم ايمني بدن در برابر عفونت ها محافظت مي کند، با تراکم پايين تر ماده معدني استخوان ارتباط دارد.مصرف روزانه يک ميلي گرم اضافه رتينول، خطر شکستگي لگن را تا ۶۸ درصد افزايش مي دهد. ويتامين A، باعث نشت کلسيم از استخوان يا مانع ورود آن به استخوان مي شود افرادي که ويتامين A بيش از حد مصرف مي کنند کلسيم زيادي در خون خود دارند.ميزان مصرف روزانه اين ماده مغذي در مردان بايد 0.7 ميلي گرم و در زنان 0.6 ميلي گرم باشد.

* بيماري کليوي: از مصرف کلسيم بپرهيزيد.

افرادي که هر نوع ناراحتي کليوي دارند نبايد از مکمل هاي کلسيم استفاده کنند. بيماري هاي کليوي براثر پرفشاري خون و ديابت به وجود مي آيد. اين امر توانايي کليه را در تصفيه کردن مايعات و ضايعات بدن کاهش مي دهد.در صورت ابتلا به بيماري هاي کليوي بايد از مصرف مکمل کلسيم پرهيز کرد.