یادداشت های مصطفی بیان

هفت سين شامل هفت ماده غذايي مفيد و پرانرژي است و نمايانگر پيشينه غني تغذيه سالم در ميان ايرانيان باستان است. تمام خوراکي‌هاي موجود در اين سفره به عنوان بهترين مواد غذايي با خواص دارويي و قابليت درماني براي تمام ايام سال توصيه مي‌شود. دکتر علي اکبر سهيلي آزاد متخصص تغذيه در گفت وگو با ايسنا، اظهار داشت: در بسياري از کشورها سبزه تهيه شده از جوانه گندم را در گلخانه تکثير مي کنند و آب آن را به عنوان چاشني پرانرژي که حاوي مقادير زيادي قند مالتوز است و طعم شيريني دارد، مصرف مي‌کنند. وي ادامه داد: اين شربت داراي بسياري از ويتامين‌هاي گروه ب، کلسيم، پتاسيم و اسيد فوليک است و خواص آن بسيار بيشتر از سمنو و به عنوان شربت بسيار مغذي و نشاط آور است.

اين متخصص تغذيه با اشاره به اين که سمنو يکي از خوردني‌هاي سرشار از انرژي سفره هفت سين است،گفت: سمنو از شيره جوانه گندم تهيه و توليد مي‌شود و ماده مغذي و مفيدي از نظر تامين انرژي و موادي پروتئيني براي کودکان در حال رشد محسوب مي‌شود. وي با بيان اين که سمنو سرشار از مقادير زيادي مواد معدني مانند کلسيم، پتاسيم، منيزيم، روي و سلنيم است، گفت: اين مواد مغذي براي رشد استخوان‌ها و پيشگيري از ابتلا به پوکي استخوان و کم خوني به خصوص در زنان باردار و شيرده بسيار مفيد است. دکتر سهيلي آزاد با اشاره به مواد موجود در سمنو از جمله ويتامين هاي B1،B2 ، نياسين و اسيد فوليک، کاروتن و ويتامينE گفت: اسيد فوليک موجود در سمنو از ابتلا به نوعي کم خوني پيشگيري مي‌کند و کاروتن و ويتامين E نيز از آنتي اکسيدان‌هاي مفيدي است که با از بين بردن راديکال‌هاي آزاد به وجود آمده از متابوليسم مواد غذايي در سلول‌ها احتمال ابتلا به سرطان را کاهش مي‌دهد. وي با بيان اين که سمنو ماده غذايي بسيار مفيد براي ورزشکاران است، اظهار داشت: اگرچه سمنو در فرهنگ غذايي ايرانيان در ايام نوروز تهيه مي‌شود و در سفره هفت سين قرار مي‌گيرد اما در نظر گرفتن اين منبع مفيد انرژي در برنامه غذايي روزمره توصيه مي‌شود.

دکتر سهيلي آزاد با بيان اين که سيب به دليل داشتن ويتامين‌هاي گروه B، منيزيم و فسفر داراي خاصيت آرام بخش است، اظهار داشت: مطالعات پزشکي نشان داده است که تنها بو کشيدن سيب فشار خون را پايين مي‌آورد.

اين متخصص تغذيه با اشاره به مواد مغذي موجود در سيب مانند ويتامين‌ها، مواد معدني، پروتئين و مقادير زيادي انرژي گفت: فيبر موجود در سيب به نام پکتين موجب کاهش کلسترول خون مي‌شود.

وي با اشاره به خواص دارويي سير گفت: از نظر تغذيه‌اي معمولا سير به عنوان چاشني و طعم دهنده غذاها مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مطالعات دهه‌هاي اخير نشان داده، سير داراي ترکيبات کاهش دهنده فشار و کلسترول خون است.اين متخصص تغذيه با توضيح اين مطلب که سير با تاثيرگذاري بر تجمع پلاکت‌ها سبب کاهش خطر ابتلا به سرطان به خصوص سرطان معده و روده مي‌شود، گفت: سير شامل ترکيبات گوگرددار و سولفور است که شامل آليشين مي شود که در از بين بردن راديکال‌هاي آزاد سلول‌ها موثر است. برخي نيز سير را براي بهبود برخي عفونت‌ها و مار گزيدگي‌ها استفاده مي‌کنند.

وي با بيان اين که در طب سنتي از سماق براي بيماري‌هاي رماتيسمي، نقرس و همچنين درمان تهوع و بي‌اشتهايي استفاده مي‌شود، گفت: سماق داراي خاصيت آنتي اکسيداني است و از بروز بسياري از سرطان‌ها پيشگيري مي‌کند.

وي افزود: معمولا ميوه سماق را به شکل خشک کرده و کوبيده شده به صورت پودر به عنوان يک چاشني و طعم دهنده مورد استفاده قرار مي دهند.

اين متخصص تغذيه ديگر خواص سماق را تحريک اشتها، افزايش ميل به خوردن غذا، خاصيت ادرار آور بودن آن عنوان کرد و اظهار داشت: سماق به دليل داشتن تانن که يک قابض است در بهبود اسهال نيز موثر است.

سهيلي آزاد با بيان اين که سرکه از مواد قندي موجود در گياهان مانند، انگور، کشمش، سيب و برنج به وسيله تخمير تهيه مي‌شود، گفت: سرکه بيشتر به عنوان طعم دهنده و چاشني غذا محسوب مي‌شود اما خواص دارويي نيز دارد.

وي ادامه داد: سرکه داراي مقاديري از مواد معدني و ويتامين‌هاست و اشتها را نيز افزايش مي‌دهد و ايراني‌ها با استفاده از سرکه انواع ترشيجات را نيز تهيه مي‌کنند.

دکتر سهيلي آزاد با بيان اين که درخت سنجد از ميوه، گل، ساقه، ريشه و پوست داراي خواص دارويي و صنعتي است، گفت: برگ درخت سنجد داراي الکانوئيدي است که در صنايع داروسازي مورد استفاده قرار مي‌گيرد و گل آن نيز در صنايع آرايشي، عطرسازي و داروسازي به کار مي‌رود.

وي ادامه داد: سنجد شامل مواد قندي گلوکز و شامل مقاديري چربي و مواد پروتئيني نيز است بدين ترتيب خاصيت غذايي هم دارد. ميوه سنجد بيشتر نقش دارويي دارد و در طب سنتي به عنوان تانن مورد استفاده قرار مي‌گيرد و ضد تهوع و براي درمان اسهال مفيد است.