یادداشت های مصطفی بیان

«هيچ كس من را نديد و من جهان را ديدم.» اين جمله بخشي از نوشته‌هاي ژوزه‌ساراماگو است كه در نوجواني نوشته و در مقدمه كتابش با نام «چمدان مسافر» آمده است. اين روزها در حالي كه ديگر ساراماگو زنده نيست به خوبي مي‌توان تحسين و تمجيد از اين نويسنده برنده نوبل را در چهره همسرش مشاهده كرد. پيلار دل ريو كه روزنامه‌نگار و مترجم است روز گذشته در نمايشگاه سالانه كتاب گوادالاخار در مكزيك اعلام كرد تصميم دارد كتاب ناتمامي ازساراماگو كه در نوجواني و پيش از آنكه حتي روياي نويسندگي داشته باشد، به نگارش در آمده را چاپ كند:«ناشران زیادی علاقه‌مندند که کتاب ناتمام همسرم را منتشر کنند از این‌رو گمان می‌کنم در سال آینده این اثر منتشر شود.همین صفحاتی که از کتاب وجود دارد به حد کافی قوی و زیباست؛ از این‌رو چاپ آن مفید و ضروری به نظر می‌رسد.» داستان كتاب كه قرار است سال 2011 منتشر شود درباره ساخت اسلحه است. خواننده با مردي درستكار و خانواده دوست همراه مي‌شود كه براي گذران زندگي در كارخانه توليد تسليحات نظامي كار مي‌كند. دل ريو درباره داستان نيمه تمام مي‌گويد:«داستان شروع مي‌شود، شكل مي‌گيرد و از نيمه هم مي‌گذرد. زماني كه نوشته را مي‌خواندم متوجه شدم ماجرا بسيار گيراست و چندان هم بي‌موقع قطع نشده است و فكر مي‌كنم خوانندگان مستحق دانستن اين مطلب هستند. فكر كنيد در يك كشور اسلحه ساخته مي‌شود، در قاره‌اي ديگر هر روز مردم بسياري با همان سلاح‌ها يا معيوب مي‌شوند يا از بين مي‌روند. با اين حال اين سلاح‌هاي مرگبار توسط انسان‌هاي درستكار و با صداقتي ساخته مي‌شوند كه تنها وظيفه شان را انجام مي‌دهند.» ژوزه ساراماگو متولد 1922 دارای آثار متعددی است که معروف‌ترین آنها «کوری» است. برخی از آثار وی همچون «انجیل به روایت عیسی مسیح» و «قابیل» واکنش کلیسا را در پی داشت. وی پس از توقیف کتابش در پرتغال به همراه همسر اسپانیایی‌اش در تبعیدی خودخواسته به جزایر قناری رفت و تا پایان عمرش در آنجا زندگی کرد. ساراماگو ژوئن سال جاری در 88 سالگي از دنيا رفت.