«جزيرهاي زير دريا» آخرين اثر ايزابل آلنده
جديدترين رمان ايزابل آلنده، نويسنده مشهور شيليايي با عنوان «جزيرهاي زير دريا» توسط انتشارات «سورکمپ» منتشر و وارد بازار کتاب آلمان شد. به گزارش خبرگزاري کتاب ايران به نقل از خبرگزاري آلمان، اين رمان كه «اسونيا بکر» آن را به زبان آلماني ترجمه کرده، به رغم همه بيرحميها، به تمام معني کلمه نشان دهنده روحيه و ماهيت آلنده و بينهايت زيباست و ماجراي آن در جزيره هائيتي به عنوان جزيرهاي آشفته روايت ميشود.
اين نويسنده مانند برخي از رمانهاي تاريخي پيشين خود اين بار نيز يک تابلوي موازي از اصول اخلاقي جامعه را ايجاد کرده و داستان نسلي را پيش از وقايع تاريخي پديد ميآورد که از قارهها و اقيانوسها ميگذرند.
داستان با مرور کوتاهي از سوي «زاريته» شخصيت دورگه سياه و سفيد 9 سالهاي به نام «تته» آغاز ميشود اما ماجراي نهايي دقيقا در سال 1770 و زماني آغاز ميشود که وليعهد فرانسه که بعدها لويي شانزدهم پادشاه فرانسه شد، با «ماري آنتوانت» دختر ملکه اتريش ازدواج ميکند. همزمان با وقوع اين ازدواج، ماجراي يک جوان اهل «تولوز» به نام «والمورين» که در جزيره «سنت – دومينگو» مستعمره فرانسه شهرت پدر خود را دنبال ميکند، روايت ميشود. جزيره «سنت – دومينگو» در زبان منقرض شده بوميان هائيتي،سرزمين کوهستان نام داشته و چند دهه بعد دوباره به نام اصلي خود ناميده ميشود. «والمورين» با رسيدگي زياد،کشتزار نيشکر پدر خود را با استثمار بيرحمانه بردگان آباد ميکند و با دختر يکي از نجباي کوبا، جزيره همسايه، ازدواج ميکند.
او براي همسرش دختري به نام «ساريته» را خريداري ميکند که سرنوشتش با آنها پيوند ميخورد. براي همه آن چيزي که ميان مرور خاطرات «ساريته» و آخرين بخش –مبدا- اتفاق ميافتد، ميتوانيم به برخي آثار کلاسيک دنياي ادبيات چون «جنايت و مکافات» داستايوفسکي، «غرور و تعصب» جين آستن و «جنگ و صلح» لئو تولستوي اشاره کنيم.
با اين تفاوت که «آلنده» کمتر از آنان به موضوع خود نپرداخته است. آثار «آلنده» ابدا به خشونت نميپردازد بلکه بر مبناي توصيف خصايص خوب انساني در همه جنبهها استوار است.
«آلنده» بيرحمي و قساوت يک تشکيلات را که انسانهاي رنگين پوست را به زير سلطه خود درمي آورند و شکنجه ميکنند،يک بار در شخصيتي مانند «ساتيره» و يکبار بهعنوان يک قصه گوي غريبه کاملا بيتکلف شرح ميدهد. وي همه آن چيزي که اتفاق ميافتد،براي خودش تعريف و با قدرت فعاليت ميکند.
تصويري که «آلنده» از بردگي نشان داده، توام با جنبشهاي جوانان و روند انقلاب آن عصر است و به دليل نگارش مدرن و امروزين خود با کتابهاي «کلبه عمو تام» نوشته «هريت بيچراستو» و «ماريا» به قلم «يورگه ايساک» در تضاد است اما با وجود اين تضاد،کتاب «آلنده» نيز به اندازه آن آثار تکان دهنده است.
اين کتاب به شکلي واقعي و گويا مبارزاتي را که در بيشتر نقاط دنيا و بهويژه در هائيتي عليه بيعدالتي و بدرفتاري حاکم در دنيا انجام گرفته، يادآوري ميکند. در ديگر بخشهاي داستان، مدتها از تاجگذاري ناپلئون ميگذرد و «ساريته» سال هاست که در نيواورلئان زندگي ميکند و هائيتي که نخستين جمهوري سياه پوستان مستقل آمريکاي لاتين است، اگرچه در اغتشاش و هرج و مرج غرق شده اما باز از خوبيهاي زياد و بديهاي اندکي برخوردار است که اغلب تغييراتي پيش بيني شده اما غافلگيرکننده اند.
داستان نویس ، روزنامه نگار ادبی و موسس انجمن و جایزه داستان سیمرغ نیشابور.