امبرتو اکو

امبرتو اکو

امسال جایزه ادبی «پاوزه» که از جوایز ادبی معتبر کشور ایتالیاست، در بخش کتاب های داستانی، «امبرتو اکو» برای نگارش رمان جدید خود با عنوان «گورستان پراگ» معرفی شد.

این جایزه ادبی به نام «چزاره پاوزه»  (Cesare Pavese ) رمان نویس، شاعر، مترجم و منتقد ادبی ایتالیایی که از سال 1908 تا 1950 می زیست، نامگذاری شده است. بنیاد «پاوزه» از  سال 1957  تاکنون با اهدای این جایزه از نویسندگان و متفکران قدردانی می کند. چزاره پاوزه از چهره های مهم ادبی قرن بیستم این کشور است. او از آن دسته از نویسندگان ایتالیاست که ادبیات کشور را متحول کردند و سهم بسزای بر شناساندن نویسندگان آمریکایی در ایتالیا داشته‌است. از آثار ارزشمند او می توان به  در روستای تو (1941)، گفتگوهایی با لئوکو (1947)، در جمع زنان (1949) و ماه و آتش (1950) اشاره کرد.

«امبرتو اکو» (Umberto Eco)، نویسنده و فیلسوف ایتالیایی متولد پنجم ژانویه 1932 در «الساندریا» است. او پس از دریافت مدرک دکترا از دانشگاه تورین، در دانشگاه های میلان، فلورانس، بولونیا و کولژدوفرانس به تدریس پرداخت. این نویسنده از مهمترین و پرکارترین اندیشمندان و روشنفکران دنیای معاصر است که با نگارش رمان «نام گل سرخ» در سال 1980 در سطح بین المللی به شهرت دست یافت. او تاکنون 33 عنوان دکترای افتخاری را کسب کرده که از جمله آنها می توان به دکترای افتخاری دانشگاه سوربون پاریس ، دانشگاه آزاد برلین، دانشگاه لویولا شیکاگو، دانشگاه ایالتی نیویورک، کالج سلطنتی هنر لندن و دانشگاه بوئنوس آیرس  اشاره کرد.  

«امبرتو اکو»  در شهر «الساندریا» در منطقه ناحیه ای در شمال غربی ایتالیا (شمال ایتالیا)  در یک خانواده پرجمعیت به دنیا آمد. پدر او « گیولیو» یک حسابدار بود. در طول جنگ جهانی دوم ، امبرتو و مادرش ، به یک روستای کوچک در کوه‌های پیدمونت  نقل مکان کرد. 

پدرش علاقه داشت که امبرتو وکیل شود، ولی او وارد دانشگاه تورین در رشته فلسفه و ادبیات قرون وسطی شد و تا مقطع دکترای تحصیل کرد. در سال 1959  کتاب «تکامل زیبایی‌شناسی سده‌های میانه» را منتشر کرد. کتابی که در حکم تکامل رساله پیشین اوست. کتاب سوم او در این مورد حدود سی سال بعد در سال 1987  با عنوان هنر و زیبایی در زیبایی‌شناسی سده‌های میانه است. در سال 1961  وی در داشنگاه تورینو، میلان و فلورانس و بولوینا فلسفه و نشانه شناسی تدریس کرد. اثر گشوده کتابی که با موضوع هنر مدرن در سال 1962  منتشر شد شهرت وی را آغاز نمود.

در سال 1962 با یک معلم هنر آلمانی به نام « رِناته رامگه » که دارای یک پسر و دختر بود؛ ازدواج کرد.  او در آپارتمانی در میلان و یک خانه ویلایی در ریمینی سکونت دارد، در اولی کتابخانه‌ای با سی هزار جلد کتاب و در دومی کتابخانه‌ای با بیست هزار جلدی دارد.

ادبیات داستانى، متون علمى، مقالات، کتاب هاى کودکان، مطلب براى روزنامه ها «امبرتو اکو»  بسیار گسترده و متنوع است از آثار او می توان به «نام گل سرخ» (1980)، «آونگ فوکو» (1988)، «جزیره روز گذشته» (1994)، «پائودولینو» (2000) و «مشعل جادویی ملکه لوانا» (2004) اشاره کرد. رمان های «نام گل سرخ» با ترجمه شهرام طاهری،  «آونگ فوکو» و «پائودولینو» با ترجمه‌ی رضا علی ‌زاده  در ايران چاپ شده است.  

معروفترین اثر اکو رمان «نام گل سرخ» است و در سراسر دنیا بیش از ده  میلیون نسخه فروش داشته‌است. او در مورد موفقیت حیرت انگیز این کتاب می‌گوید: «ناشر آمریکایی ام به من گفت با اینکه عاشق کتابم شده اما انتظار ندارد که بیش از سه هزار نسخه فروش کند. آن هم در کشوری مثل آمریکا که هیچ کس صومعه ندیده یا لاتین نخوانده‌است. برای همین به من پیش پرداختی برای سه هزار نسخه داد. کتابم در نهایت در آمریکا دو تا سه میلیون نسخه فروش کرد. کتاب‌های زیادی پیش از این درباره قرون وسطی نوشته شده‌اند. من فکر می‌کنم موفقیت این کتاب یک راز است. هیچ کس نمی‌توانست موفقیتش را پیش بینی کند.»

رمان «نام گل سرخ» که مجموعه اى از بحث هاى فلسفى، مجادلات مذهبى و گفت وگو هاى علمى را در قالبى پلیسى و در فضاى قرن چهاردهم ایتالیا به نمایش مى گذارد، مقدمه اى براى داستان هاى بعدى اکو  و از همه معروف تر «آونگ فوکو»، داستانى به نهایت اندیشمندانه درباره دوز و کلکى که به واقعیت مى پیوندد و توطئه گرى هاى داستانى که تبدیل به واقعیت مى شوند، بود. که موفقیتی نظیر رمان نخست وی داشت. این دو اثر وی را به نویسنده ای همه پسند تبدیل کرد. وی بر خلاف آدورنو، هنر مردمی و هنر مدرن را واقعیت‌های روزگار به حساب می آورد.

کتاب «پائودولینو» چهارمین رمان «امبرتو اکو» مقارن است با جنگ‌های صلیبی و تصرف قسطنطنیه به دست سپاهیان بربر ایتالیا. این رمان مخلوطی از فانتزی، تاریخ و اسطوره است. معمولا «اومبرتو اکو» در دیگر رمان‌هایش نیز این عناصر را به کار می‌برد. در رمان «نام گل‌سرخ» کتاب «فن ‌شعر» ارسطو را پایه کارش قرار داده است. در رمان «پائو دو لینو» هم تاریخ قرون وسطی دستمایه نوشتن «اکو» ‌است.

فعالیت های «امبرتو اکو» بسیار گسترده و متنوع است. او در مورد گستردگی فعالیت هایش گفت:

«توضیحش سخت است. من علایق فلسفى دارم که آنها را از طریق فعالیت هاى دانشگاهى و رمان هایم دنبال مى کنم. حتى کتاب هایى که براى کودکان مى نویسم درباره نبرد خشونت و صلح است. مى بینید که همان علایق فلسفى و اخلاقى است. اما شگردى هم دارم. مى دانید اگر تمام فضاهاى خالى از کره زمین و تمامى اتم ها برداشته شود چه اتفاقى مى افتد؟ زمین به اندازه مشت دست من خواهد شد. همین طور هم ما فضاهاى خالى بسیارى در زندگى مان داریم که من اسمشان را شکاف مى گذارم. مثلاً شما دارید مى آیید به من سر بزنید، داخل آسانسور هستید، در حالى که دارید از آسانسور بالا مى آیید من انتظار شما را مى کشم. این یک شکاف است، یک فضاى خالى. من در این فضاهاى خالى کار مى کنم. وقتى که انتظار شما را مى کشم با آسانسور از طبقه اول به سوم بیایید یک مقاله مى نویسم.

وقتى از اولین پایان نامه دکترایم در ایتالیا دفاع مى کردم یکى از استادهایم گفت: «اندیشمندان مطالب زیادى را درباره یک موضوع یاد مى گیرند و بعد یک سرى فرضیه هاى غلط ارائه مى دهند، بعد این فرضیه ها را تصحیح مى کنند و سر آخر به نتیجه مى رسند. شما، بر خلاف همه، داستان تحقیقات خود را تعریف کردى، با تمامى خطاها و آزمون ها.» همان موقع استادم فهمید که من درست عمل کردم و پایان نامه ام را به عنوان یک کتاب چاپ کرد و این بدین معنا است که استادم من را تحسین کرد.در همان موقع در سن 22 سالگى فهمیدم که کتاب هاى علمى به همان روشى که پایان نامه ام را نوشتم باید نوشته شوند- بازگویى داستان تحقیق. براى همین است که تمامى مقالاتم همیشه جنبه روایى دارند و به همین دلیل است که من خیلى دیر شروع به نوشتن قصه کردم در واقع در سن پنجاه سالگى یا بیشتر.یادم مى آید که دوست عزیزم رولان بارت همیشه از اینکه مقالات علمى مى نوشت ناراحت بود. او دلش مى خواست یک روزى نوشته اى خلاقانه بنویسد اما اجل به او مهلت نداد. البته من هرگز چنین احساسى نداشتم. به طور تصادفى شروع به رمان نوشتن کردم. روزى کارى نداشتم بنابراین شروع به داستان نوشتن کردم. رمان در واقع علاقه من به روایت نویسى را ارضا مى کند.»

مراسم اهدای جایزه ادبی «چزاره پاوزه» 2011   در تاریخ 28 اوت (6 شهریور) در منطقه «سانتو استفانوبلبو» محل تولد «چزاره پاوزه» برگزار خواهد شد.